Alizeti
Kirusi Mozaiki cha Alizeti
Potyvirus helitessellati
Kirusi
Kwa Ufupi
- Mabaka ya njano na kijani kwenye majani (muundo wa mozaiki).
- Madoa madogo ya rangi ya njano juu ya jani.
- Mimea hudhoofika zaidi na kuwa mifupi zaidi.
- Vichwa vya alizeti huumbika vibaya huku vikiwa na mbegu chache zaidi.
Inaweza pia kupatikana kwenye
Alizeti
Dalili
Awali, mabaka ya kijani angavu na kijani iliyokolea huonekana juu ya majani (muundo wa mozaiki). Madoa madogo ya rangi ya njano iliyopauka hujiunda juu ya jani. Dalili huonekana kwanza katika majani machanga yaliyopo sehemu ya juu ya mmea. Dalili za hatua za mbele huonekana baada ya wiki 3+. Mimea hubaki ikiwa mifupi kuliko mimea ya alizeti yenye afya. Vichwa vya alizeti ni vidogo zaidi na huumbika vibaya. Mbegu huwa chache zaidi, na zinaweza kuwa na umbo dogo zaidi. Katika hali mbaya zaidi, majani hugeuka kuwa ya rangi ya kahawia na kisha hudondoka.
Mapendekezo
Udhibiti wa Kiasili
Hakuna matibabu ya kiasili ya kutibu ugonjwa huu wa kirusi. Tumia mbinu za udhibiti wa kiasili mbalimbali zinazojikita katika kuwadhibiti vidukari, sambamba na kudumisha mienendo bora ya kilimo ili kuzuia kirusi hichi kwa muda mrefu.
Udhibiti wa Kemikali
Hakuna kemikali yoyote inayoweza kutibu mimea iliyoambukizwa. Udhibiti hujikita zaidi katika kuzuia maambukizi kupitia udhibiti wa vidukari. Nyunyiza dawa za kuuwa wadudu punde vidukari wanapoonekana kwa mara ya kwanza, kabla kirusi hakijasambaa. Nyunyiza kwenye majani ya juu na kwenye majani ya chini pia ambapo vidukari hujificha. Usinyunyize dawa katika siku zenye upepo mkali ama kabla ya mvua kunyesha. Badili aina mbalimbali za dawa za kuuwa wadudu ili kuepusha mmea kugeuka sugu. Daima vaa mavazi ya kujilinda na fuata maelekezo yaliyopo kwenye lebo.
Ni nini kilisababisha?
Kirusi Mozaiki cha Alizeti husababishwa na Potyvirus helitessellati na huathiri aina zote za alizeti ulimwenguni, ikiwa ni pamoja na aina za alizeti mwitu. Mbegu zilizoambukizwa zinaweza kusambaza kirusi hicho kwa mimea mipya. Vidukari wa rangi ya kijani hubeba kirusi huyu kutoka kwenye mimea iliyoambukizwa hadi kwenye mimea yenye afya. Kirusi huyu husambaa upesi kipindi cha hali ya hewa ya joto, ambacho vidukari huwa wachangamfu zaidi. Kirusi huyu anaweza pia kusambazwa shambani kote na wafanyakazi ambao wanaweza kuwabeba virusi hawa mikononi mwao, kwenye mavazi yao, ama kupitia vifaa na zana za shamba zilizo na virusi hawa.
Hatua za Kuzuia
- Nunua mbegu zilizothibitishwa, zisizo na kirusi, kutoka kwa wasambazaji wanaoaminika.
- Takasa vifaa vyote vya shamba.
- Ondoa alizeti mwitu na mimea ya zinnia kutoka kwenye eneo linalozunguka shamba.
- Otesha pindi idadi ya vidukari inapokuwa chini (epuka msimu wa kuzaliana kwa wingi).
- Kagua mimea kila wiki ili kugundua dalili na uwepo wa vidukari.
- Ondoa mimea iliyoambukizwa upesi - choma ama ifukie.
- Ondoa magugu yanayohifadhi virusi shambani.
- Safisha mikono na takasa vifaa baada ya kushughulikia mimea.
- Badili mazao - usioteshe alizeti kwenye shamba lile lile kwa miaka 2-3.
- Otesha mimea mipya mbali na maeneo yaliyoambukizwa.
- Tumia matandazo ya plastiki ili kuwachanganya vidukari.
Shirikisha
Work in crop protection, seeds or fertilizer?
This page is powered by millions of live Plantix diagnoses. See where Kirusi Mozaiki cha Alizeti is spreading — district by district — with Crop Insights, part of Plantix Intelligence.
Pakua Plantix
