Rhizopus artocarpi
ਉੱਲੀ
ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਫ਼ਲਾਂ 'ਤੇ ਨਰਮ, ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ, ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਦਾਗ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਲੇਟੀ-ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੀ, ਰੂੰ ਵਰਗੀ ਉੱਲੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੜਨ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਫਲ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕਣ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਕਾਲ਼ੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹੈ। ਫਲ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਾਢੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਬੋਰਡੋਕਸ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਰਗੇ ਤਾਂਬੇ-ਆਧਾਰਿਤ ਉਤਪਾਦ ਫੁੱਲ ਆਉਣ ਦੌਰਾਨ ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਕੁਝ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਰਾਈਜ਼ੋਬੈਕਟੀਰੀਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੂਡੋਮੋਨਾਸ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਈਕੋਡਰਮਾ-ਆਧਾਰਿਤ ਜੈਵਿਕ ਨਿਯੰਤਰਣ ਉਤਪਾਦ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੱਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਟਹਲ ਵਿੱਚ ਸਾਫਟ ਰੌਟ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਵਿਕਲਪ ਸੀਮਿਤ ਹਨ; ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਖੇਤ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸਫ਼ਾਈ ਹੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਧਾਰ ਹੈ।
ਰਸਾਇਣਿਕ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਸੀਮਿਤ ਹਨ; ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਕ ਉਤਪਾਦ ਕਟਹਲ ਵਿੱਚ ਸਾਫਟ ਰੌਟ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਿਯੰਤਰਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਉੱਲੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮਰ ਰਹੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਮਲਬੇ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਵਾ ਰਾਹੀਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦੀ ਹੈ। ਗਰਮ, ਨਮੀ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬਰਸਾਤੀ ਹਾਲਾਤ ਸੰਕਰਮਣ ਅਤੇ ਫੈਲਾਅ ਲਈ ਬਹੁਤ ਅਨੁਕੂਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਕਟਹਲ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਦੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵਾਢੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਲ ਦੇ ਡੰਡੀ ਵਾਲੇ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਲਾਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਟੋਰੇਜ ਵਿੱਚ, ਉੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਮਾੜੀ ਹਵਾਦਾਰੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਫਲ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਫ਼ਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਫੈਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਹੋਰ ਪੌਦੇ ਵੀ ਇਸਦੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ (hosts) ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਰਕੰਦੀ, ਬ੍ਰੈੱਡਫਰੂਟ, ਪੈਸ਼ਨਫਰੂਟ, ਬੈਂਗਣ ਅਤੇ ਨਿੰਬੂ ਜਾਤੀ ਦੇ ਫਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।