Moniliophthora roreri
ਉੱਲੀ
ਫ੍ਰੌਸਟੀ ਪੌਡ ਸੜਨ ਕੋਕੋ ਫ਼ਲੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫ਼ਲੀਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲੱਛਣ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਫ਼ਲੀਆਂ ਅਤੇ ਫ਼ਲਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਪੱਤਿਆਂ ਜਾਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਨੌਜਵਾਨ ਫ਼ਲੀਆਂ ਦੀ ਸਤ੍ਹ 'ਤੇ ਸੋਜ ਅਤੇ ਹਲਕਾ ਪੀਲਾਪਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਨਰਮ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਫ਼ਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਗੰਭੀਰ ਵਿਗਾੜ ਅਤੇ ਸੋਜ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਭੂਰੇ ਦਾਗ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਸਤ੍ਹ 'ਤੇ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਿੱਸਾ ਚਿੱਟੇ ਪਾਊਡਰ ਵਰਗੇ ਬੀਜਾਣੂਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਲਦੀ ਪੱਕਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਲੀ ਅੰਦਰੋਂ ਲਾਲ-ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੀ ਹੋ ਕੇ ਸੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰਿਪੱਕ ਫ਼ਲੀਆਂ 'ਤੇ ਅਨਿਯਮਿਤ ਤੇਲ ਯੁਕਤ ਭੂਰੇ ਦਾਗ਼ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿੱਟੀ ਪਾਊਡਰ ਵਰਗੀ ਪਰਤ ਨਾਲ ਢੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫ਼ਲੀਆਂ ਕਾਫ਼ੀ ਭਾਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੁੰਗੜ ਕੇ ਸਖ਼ਤ ਕਾਲੀਆਂ ਮਮੀਸ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਰਸਾਇਣਿਕ ਉੱਲੀਨਾਸ਼ਕਾਂ ਵਾਂਗ, ਜੈਵਿਕ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵੀ ਉਦੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਫ਼ਲੀਆਂ ਦੇ ਸੰਕਰਮਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਟ੍ਰਾਈਕੋਡਰਮਾ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਉੱਲੀ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਨਤੀਜੇ ਦਿਖਾਏ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਸਾਇਣਿਕ ਉੱਲੀਨਾਸ਼ਕ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੱਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਚੰਗੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਿਮਾਰ ਰੁੱਖ਼ਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ਼ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਬਚਾਅ ਕਰਨਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਿਹਤਰ ਅਤੇ ਸਸਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਛਿੜਕਾਅ ਫ਼ਲੀਆਂ 'ਤੇ ਕਰੋ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਨੌਜਵਾਨ ਫ਼ਲੀਆਂ 'ਤੇ। ਸੁੱਕੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰੋ। ਬਿਹਤਰ ਕਵਰੇਜ ਲਈ ਮੋਟਰਾਈਜ਼ਡ ਸਪ੍ਰੇਅਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
ਫ੍ਰੌਸਟੀ ਪੌਡ ਸੜਨ ਮੋਨੀਲੀਓਫਥੋਰਾ ਰੋਰੇਰੀ ਨਾਮਕ ਉੱਲੀ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨੌਜਵਾਨ ਫ਼ਲੀਆਂ (0-3 ਮਹੀਨੇ) ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਰਿਪੱਕ ਫ਼ਲੀਆਂ (5-6 ਮਹੀਨੇ) ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉੱਲੀ ਦੇ ਬੀਜਾਣੂ ਹਵਾ ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਦੇ ਛਿੱਟਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਬੀਜਾਣੂ ਉੱਚ ਨਮੀ ਵਿੱਚ ਪਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬਰਸਾਤ ਦਾ ਮੌਸਮ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਫੈਲਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੂਸ਼ਿਤ ਸੰਦ, ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਬਗੀਚੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਫ਼ਲੀਆਂ ਨੂੰ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਲਿਜਾਣ ਨਾਲ ਵੀ ਬੀਜਾਣੂ ਫੈਲਦੇ ਹਨ। ਸੰਘਣੀ ਛੱਤਰੀ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦਾ ਘੱਟ ਗੇੜ ਵੀ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਹਾਲਾਤ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।