ਕੋਕੋ
ਕਾਲੀ ਫਲੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ
Phytophthora palmivora
ਉੱਲੀ
ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ
- ਇਸ ਰੋਗ ਵਿੱਚ ਫ਼ਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਗੋਲ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਦਾਗ਼ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਫ਼ਲੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਪੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁੱਕ ਕੇ ਮੁਰਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਲੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਬੀਜਾਣੂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਫ਼ਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 'ਮੱਛੀ ਵਰਗੀ' ਬਦਬੂ ਆਉਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਪੂਰੇ ਪੌਦੇ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।.
ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਕੋਕੋ
ਲੱਛਣ
ਗੋਲ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਦਾਗ਼ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਲੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਜਾਂ ਹੇਠਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਾਗ 1-2 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਫਲੀ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗਿੱਲੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ, ਭੂਰੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਉੱਤੇ ਚਿੱਟੇ ਬੀਜਾਣੂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੋਕੋ ਫ਼ਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ 'ਮੱਛੀ ਵਰਗੀ' ਬਦਬੂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਕਾਲੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁਰਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਟਾਹਣੀ ਨਾਲ ਚਿਪਕੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਛੋਟੀਆਂ ਫ਼ਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੋਕੋ ਦੇ ਬੀਜ ਗਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਫ਼ਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਠੀਕ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨਵੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੱਕ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਣਿਆਂ ਉੱਤੇ ਛਿਲਕੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਗੂੜ੍ਹੇ ਗੁਲਾਬੀ ਤੋਂ ਵਾਈਨ ਰੰਗ ਦੇ ਅੰਡਾਕਾਰ ਜੰਗਾਲ-ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਦਾਗ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੱਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੱਤੇ ਰੰਗਹੀਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਾਲਰ ਜਾਂ ਤਣੇ 'ਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਜ਼ਖ਼ਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਾਲ-ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਗੂੰਦ ਵਰਗਾ ਪਦਾਰਥ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ।
ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ
ਜੈਵਿਕ ਨਿਯੰਤਰਣ
ਰਸਾਇਣਿਕ ਉੱਲੀਨਾਸ਼ਕਾਂ ਵਾਂਗ, ਜੈਵਿਕ ਨਿਯੰਤਰਣ ਉਦੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਲੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਟ੍ਰਾਈਕੋਡਰਮਾ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਨੇ ਉੱਲੀ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਚੰਗੇ ਨਤੀਜੇ ਦਿਖਾਏ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਵਜੋਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਸਾਇਣਿਕ ਨਿਯੰਤਰਣ
ਰਸਾਇਣਿਕ ਉੱਲੀਨਾਸ਼ਕ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੱਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਉਦੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਿਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੀਮਾਰ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ਼ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਰੋਕਥਾਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਿਹਤਰ ਅਤੇ ਸਸਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਰਸਾਤ ਦਾ ਮੌਸਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਆਉਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਫਲੀ ਦੇ ਪੱਕਣ ਤੱਕ ਉੱਲੀਨਾਸ਼ਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਹਰ 3-4 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਸਪ੍ਰੇਅ ਕਰੋ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਦਬਾਅ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਸੀਜ਼ਨ 6-8 ਵਾਰ ਸਪਰੇਅ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਣੇ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ਾਖ਼ਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜਿਆਦਾ ਖ਼ੁਰਾਕ ਲਾਗੂ ਕਰੋ। ਪ੍ਰਤੀ ਸੀਜ਼ਨ ਇੱਕ ਵਾਰ ਤਣੇ ਵਿੱਚ ਟੀਕਾ ਲਗਾਉਣਾ ਕਈ ਸਪ੍ਰੇਆਂ ਜਿੰਨਾ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਸੀ
ਬਲੈਕ ਪੌਡ ਬਿਮਾਰੀ ਫਾਈਟੋਫਥੋਰਾ ਪਾਮੀਵੋਰਾ ਨਾਮਕ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਰੋਗਾਣੂ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੇ ਪੌਦੇ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਹਰ ਉਮਰ ਦੇ ਫ਼ਲਾਂ, ਤਣਿਆਂ, ਟਾਹਣੀਆਂ, ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉੱਲੀ ਦੇ ਬੀਜਾਣੂ ਹਵਾ ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਦੇ ਛਿੱਟਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਫੈਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮੀ ਵਾਲਾ ਮੌਸਮ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਫੈਲਣ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬਰਸਾਤ ਦਾ ਮੌਸਮ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਸੰਪਰਕ ਜਾਂ ਦੂਸ਼ਿਤ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਸੰਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫ਼ੈਲਦੀ ਹੈ।
ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਉਪਾਅ
- ਇਸ ਰੋਗ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਚੰਗੀ ਨਿਕਾਸੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਖੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਅਜਿਹੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਪੌਦੇ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚੋ ਜਿੱਥੇ ਉੱਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕੋਪ ਹੋਣ ਦਾ ਪਤਾ ਹੋਵੇ। ਜਿੱਥੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਬਿਮਾਰੀ-ਰੋਧਕ ਜਾਂ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਕੋਕੋ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਨਿਕਾਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰੋ। ਹਵਾ ਦੇ ਵਹਾਅ ਲਈ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਨੂੰ ਢੁੱਕਵੀਂ ਦੂਰੀ (3.1 x 3.1 ਮੀਟਰ) 'ਤੇ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਨਮੀ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਦੀ ਛੰਗਾਈ ਕਰੋ। ਉਹਨਾਂ ਜੰਗਲੀਂ ਬੂਟੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰੋ ਜੋ ਰੋਗਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਖ਼ੇਤਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਣ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਸੰਦਾਂ ਅਤੇ ਬੂਟਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ। ਪੱਕੀਆਂ ਫ਼ਲੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੋੜੋ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਬੀਮਾਰ ਫ਼ਲੀਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹਟਾ ਦਿਓ। ਸੁੱਕੀਆਂ/ਮੁਰਦਾ ਫ਼ਲੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਮਲਬੇ ਨੂੰ ਖੇਤ ਵਿੱਚੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿਓ।.
ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ
Work in crop protection, seeds or fertilizer?
This page is powered by millions of live Plantix diagnoses. Reach farmers at the exact moment they diagnose ਕਾਲੀ ਫਲੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ with Demand Creation, part of Plantix Intelligence.
ਪਲਾਂਟਿਕਸ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ
