Alternaria helianthi
ਉੱਲੀ
ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਚਟਾਕ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਪੌਦੇ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਡੰਠਲ, ਤਣੇ, ਫੁੱਲ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ 'ਤੇ ਪਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉੱਲੀ ਬੀਜਣ ਵਾਲੇ ਬੀਜ ਦੀ ਝੁਲਸ ਅਤੇ ਸਿਰੇ ਦੀ ਸੜਨ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਪੱਤਿਆਂ 'ਤੇ, ਜ਼ਖ਼ਮ ਹਨੇਰੇ-ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਲਕੇ ਹਾਸ਼ੀਏ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਆਭਾਮੰਡਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਬਿਮਾਰੀ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਆਕਾਰ ਲਗਭਗ 2-3 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਵਿਆਸ ਤੱਕ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਨਿਯਮਿਤ ਆਕਾਰ ਦਾ ਜ਼ਖ਼ਮ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੱਤੇ ਫਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਲੇਟੀ-ਚਿੱਟੇ ਨੈਕਰੋਟਿਕ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕਲੋਰੋਟਿਕ ਜ਼ੋਨ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਚਟਾਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੇਠਲੇ ਪੱਤਿਆਂ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਅਤੇ ਉਪਰਲੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਣੇ 'ਤੇ, ਘੁੰਮਦੇ, ਲੰਬੇ ਜਾਂ ਧਾਰੀਦਾਰ ਕਾਲੇ ਧੱਬਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਦੇ ਹੇਠਲੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪੱਤੇ 'ਤੇ, ਚਟਾਕ ਪੱਤਿਆਂ 'ਤੇ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ (0.5-2 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਵਿਆਸ) ਅਤੇ ਇੱਕਠੇ ਹੋਏ ਪਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੰਕਰਮਣ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਜੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼, ਸੁੰਗੜਨਾ, ਤਣੇ ਦਾ ਟੁੱਟਣਾ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਪੌਦੇ ਦੀ ਮੌਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਦਾ ਸੜਨਾ ਵੀ ਵਾਪਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ ਪੂਰਵਗਾਮੀ ਦੀ ਕਟਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸਵੈ-ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਟ੍ਰਾਈਕੋਡਰਮਾ ਸਪੱ. ਜਾਂ ਫਾਈਟੋਪੈਥੋਜਨਸ (ਬੈਕਿਲਸ ਸਪੱਪ. , ਸਯੂਡੋਮੋਨਾਸ ਸਪੱਪ. ਦੇ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਿਯੰਤਰਣ ਏਜੰਟਾਂ) ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੇ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਉਪਾਅ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਇਲਾਜਾਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਪਹੁੰਚ ਨਾਲ ਇਲਾਜ਼ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰੋ। ਬੀਜਣ ਲਈ, ਇਮਾਜ਼ਲੀਲ ਅਤੇ ਟੇਬੁਕੋਨਾਜ਼ੋਲ (ਸਿਸਟਮਿਕ ਫੰਜਾਈਸਾਈਡਜ਼) ਵਾਲੇ ਫੰਜਾਈਸਾਈਡਜ਼ ਨਾਲ ਇਲਾਜ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। ਬਨਸਪਤਿਕ ਪੜਾਅ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਸਿਮੋਕਸੈਨਿਲ (ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀਗਤ ਫੰਜਾਈਸਾਈਡ), ਬੋਸਕਾਲਿਡ, ਅਤੇ ਟੇਬੁਕੋਨਾਜ਼ੋਲ (ਸਿਸਟਮਿਕ ਫੰਜਾਈਸਾਈਡ) ਵਾਲੇ ਫਾਰਮੂਲੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਅਲਟਰਨੇਰੀਆ ਹੇਲੀਐਂਥੀ ਉੱਲੀ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਬੀਜਾਂ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਕਚਰੇ 'ਤੇ ਜਿਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪੌਦੇ ਉਭਰਨ ਦੇ ਪੜਾਅ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਟਾਈ ਤੱਕ ਸੰਕਰਮਣ ਲਈ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਮੀਂਹ ਦੇ ਨਾਲ ਗਰਮ, ਸੁੱਕੇ ਮੌਸਮ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫ਼ੈਲਦੀ ਹੈ। ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।