Glyphodes caesalis
किडा
वयस्क झाडाच्या कोवळ्या शेंड्यांना सुरवंट प्रादुर्भावित करतात ज्यामुळे शेंडे कोमजतात. जेव्हा अळ्या, वाढणार्या शेंड्यांना पोखरतात तेव्हा शेंड्याची मरगळ, वाळणे, वाढ खुंटणे, आडव्या तिडव्या फांद्या असे परिणाम होतात. फुलांच्या कोंबाला आतुन खाल्ले जात असल्याने फुलधारणा न होता, कूज होते. लवकर झालेल्या प्रादुर्भावामुळे विकृत फळे किंवा अकाली फळगळ होते. नंतर झालेल्या प्रादुर्भावामुळे पक्व फळांत पोखरुन आतील खाद्य गरास नुकसान पोहोचते. खाल्ल्यामुळे होणारे नुकसान हे दुय्यम संक्रमणाने होते ज्यामुळे फळ कूजते.
फवारणी केव्हा करावी हे ठरविण्यासाठी किडींच्या लोकसंख्येचे निरीक्षण करा. फळांना पिशव्या घालणे व जैविक फवारणीची सांगड घाला. चांगले परिणाम मिळण्यासाठी अंडी आणि छोट्या अळ्यांना लक्ष्य करा. जेव्हा जैविक पद्धतीच पुरेशा पडत नसतील तेव्हाच रसायनिक उपचार वापरा.
शेंड्यांवर किंवा फळांवर पहिल्या हल्ल्याचे चिन्ह दिसताक्षणीच फवारणी घ्या. वाढीच्या काळात दर १५ दिवसांनी परत फवारणी करत चला. फवारणीचे केंद्र शेंडे, कळ्या आणि कोवळी फळे असू द्यात. उन्हाने होणारे नुकसान टाळण्यासाठी फवारणी सकाळी लवकर किंवा संध्याकाळी उशीरा करा. योग्य ठिकाणी चांगली फवारणी व्हावी यासाठी चांगले स्प्रेडर-स्टिकर वापरा. फवारणी करताना नेहमीच संरक्षक कपडे घाला.
फणसावरील शेंडे व फळ पोखरणारी अळी (डियाफानिया सिसॅलिस) ही एक फणसावरील प्रमुख कीड आहे, खासकरुन आर्द्र भागात. फणसावरील शेंडे व फळ पोखरणारी अळी ही फणसास मोठे नुकसान करते ज्यामुळे पिकांची फुलधारणेपासुन ते फळे पक्व होईपर्यंतच्या टप्प्यापर्यंत प्रभाव दिसतो. लालसर तपकिरी, काळ्या ठिपक्यांचे सुरवंट कोवळ्या शेंड्यांना आणि विकसित होत असलेल्या फळांना पोखरतात ज्यामुळे मोठे नुकसान होते. प्रौढ पतंग हा फिकट तपकिरी आणि गडद तपकिरी ठिपके तसेच नारिंगी पट्ट्यांचा असतो. माद्या कोवळ्या शेंड्यांवर आणि कळ्यांवर अंडी घालतात आणि अळ्या बाहेर आल्यानंतर पोखरु लागतात. फुलोरा आणि फळ धारणेच्या काळात ह्या अळ्यांचे कार्य जास्तच होते. खाल्ल्यामुळे होणार्या नुकसानास पावसामुळे आणि सूक्ष्म जंतुंचे दुय्यम संक्रमण कारणीभूत ठरते. ह्या नुकसानामुळे फळांचे आणि रोपांचे बाजारमूल्य कमी भरते.