टोमॅटोवरील जिवाणुजन्य डाग आणि ठिपके

लक्षणे

हे जीवाणू टोमॅटोची झाडी, फांद्या आणि फळांवर हल्ला करतात. जिवाणूजन्य डागांची पहिली लक्षणे कोवळ्या पानांवर, बारीक पिवळट हिरवे डाग येतात तर जिवाणूजन्य ठिपक्यांमुळे अरुंद पिवळ्या प्रभावळीचे काळे ठिपके येतात. पानांच्या कडांना किंवा टोकांवर हे बहुधा जास्त संख्येने असतात आणि ती पाने विकृत आणि मुडपलेली असतात. गंभीर संक्रमणात जिवाणूजन्य स्पेकचे ठिपके एकमेकात मिसळतात किंवा एकावर एक येतात ज्यामुळे मोठे आणि अनियमित डाग तयार होतात. जिवाणूजन्य ठिपक्यांचे डाग सुमारे ०.२५ ते ०.५ सें.मी. मोठे होतात आणि गव्हाळ ते तपकिरी लाल रंगाचे होतात आणि जेव्हा ह्या डागांचे केंद्र सुकते आणि गळते ज्यामुळे बंदुकीने गोळी मारल्यासारखा परिणाम दिसतो. जिवाणूजन्य डाग अशाचप्रकारचे डाग फळांवरही सोडतात जसे ते पानांवर सोडतात आणि जे अखेरीस खडबडीत होऊन तपकिरी आणि खपलीदार होतात तर जीवाणूजन्य ठिपक्यांमुळे बरीक, थोडेसे उंचवटलेले काळे ठिपके येतात. खासकरुन सुरवातीच्या टप्प्यांवर ह्या दोन रोगांना वेगळे ओळखणे कठिण असते.