Helopeltis sp.
ਕੀੜਾ
ਅਮਰੂਦ 'ਤੇ ਲੱਛਣ ਫ਼ਲਾਂ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਜ਼ੰਗਾਲ ਵਰਗੇ ਧੱਬੇ ਅਤੇ ਕਾਲ਼ੇ ਛਾਲਿਆਂ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਕੀੜੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੋਂ ਚਿਪਚਿਪਾ ਪਦਾਰਥ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਟਾਹਣੀਆਂ ਭੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰੀ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਫਲ ਝੜ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਚਾਹ 'ਤੇ ਲੱਛਣ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਹਿੱਸੇ - ਨਵੀਂਆਂ ਕਰੂੰਬਲਾਂ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਕੋਮਲ ਟਾਹਣੀਆਂ 'ਤੇ ਛੋਟੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਭੂਰੇ ਧੱਬੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਧੱਬੇ ਤਾਜ਼ਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਮੀ ਛੱਡਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁੱਕਣ 'ਤੇ ਕਾਲ਼ੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਧੱਬੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਗੂੜ੍ਹੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੱਤੇ ਮੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਧ ਰਹੇ ਟਿਸ਼ੂ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਕਰੂੰਬਲਾਂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੰਭੀਰ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਪੂਰੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਸੁੱਕ ਕੇ ਮਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੁਕਸਾਨੇ ਗਏ ਪੌਦਿਆਂ 'ਤੇ ਟਾਹਣੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਜੈਵਿਕ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜੋ। ਪਹਿਲਾਂ ਨਿੰਮ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ, ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਕਰੋ ਜੇਕਰ ਬਹੁਤ ਲੋੜ ਹੋਵੇ। ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਈ ਮੌਸਮ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਲਾਜ਼ ਦਾ ਸਮਾਂ ਤੈਅ ਕਰੋ। ਸਥਾਨਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਪਲੱਬਧ ਕੁਦਰਤੀ ਮਿੱਤਰ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ ਜੋ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੱਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜੇ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਉਪਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਇਲਾਜ਼ਾਂ ਵਾਲੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਪਹੁੰਚ ਅਪਣਾਉਣ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ। ਕੀੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸਾਇਣਿਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਦਲ-ਬਦਲ ਕੇ ਕਰੋ। ਅਜਿਹੇ ਚੋਣਵੇਂ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਮਿੱਤਰ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਫੁੱਲ ਆਉਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹਰ 2 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰੋ। ਦਵਾਈ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲਗਾਓ ਜਦੋਂ ਇਹ ਕੀੜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਰਗਰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਝਾੜੀਆਂ ਦੇ ਛਾਂਦਾਰ ਕੇਂਦਰੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਓ ਜਿੱਥੇ ਕੀੜੇ ਲੁਕਦੇ ਹਨ। ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵਾਢੀ ਜਾਂ ਫਲ ਤੋੜਨ ਤੋਂ 7-10 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ।
ਮੱਛਰਨੁਮਾ ਕੀੜੇ ਲਗਭਗ 1.5 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਲੰਬੇ ਛੋਟੇ ਕੀੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਲਾਲ, ਕਾਲਾ ਅਤੇ ਚਿੱਟਾ ਮਿਲਿਆ-ਜੁਲਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੰਭ ਤੇ ਐਂਟੀਨਾ ਕਾਲ਼ੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਦਾ ਕੀੜੇ ਹਰੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ, ਕਲੀਆਂ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 500 ਸੌਸੇਜ ਵਰਗੇ ਅੰਡੇ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਡਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਨਿੰਫਸ ਕੀੜੀਆਂ ਵਰਗੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੁਨਹਰੀ-ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਾਲਗ਼ ਅਤੇ ਨਿੰਫਸ ਦੋਵੇਂ ਕੋਮਲ ਕਲੀਆਂ, ਨਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ, ਨਰਮ ਤਣਿਆਂ ਅਤੇ ਫ਼ਲਾਂ ਦਾ ਰਸ ਚੂਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਉੱਚ ਨਮੀ ਵਾਲੇ ਛਾਂਦਾਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਜ਼ਲਦੀ ਤੇ ਦੇਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਰਗਰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਨਵੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਅਤੇ ਫਲ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਵਧਦੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਫ਼ਸਲ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੱਛਰਾਂ ਜਿਹੀ ਦਿਖਣ ਵਾਲੀ ਸਮਾਨਤਾ ਕਾਰਨ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਇਹ ਪਿਆ ਹੈ।