Moniliophthora roreri
बुरशी
कोको शेंग सड रोग, शेंगेच्या विविध टप्प्यांना संक्रमित करु शकतो, तसेच शेंगा जसजशा पक्व होत जातात त्याप्रमाणे संक्रमणाची लक्षणेही बदलत रहातात. हा रोग फक्त शेंगा आणि फळांनाच प्रभावित करतो, पाने किंवा फांद्यांना प्रभावित करत नाही. कोवळ्या शेंगा पृष्ठभागावरुन फुगतात, ती सूज किंचितशी पिवळसर असते. शेंगांचा आतील भाग मऊ आणि पाणेदार होतो. वाढणार्या शेंगांना जास्त गंभीर बेढबपण येतो आणि त्यांचा फुगीरपणा गडद तपकिरी डागांनी भरतो, जे नंतर पूर्ण पृष्ठभाग व्यापतात. आतील भाग पांढर्या पावडरीसारख्या बीजाणूंनी व्यापतो. शेंगा लवकर पक्व होतात आणि आतुन कूजतात, दिसण्यास लालसर तपकिरी दिसतात. पक्व शेंगांवर बेढब तेलकट तपकिरी डाग येतात जे मोठे होऊन एकमेकांत मिसळतात आणि त्यांवरही पांढर्या पावडरीचा थर तयार होतो. शेंगा चांगल्याच जड होतात आणि अखेरीस आक्रसून कडक काळ्या पडतात.
रसायनिक बुरशीनाशकांप्रमाणेच जैविक नियंत्रणही तेव्हाच चांगले प्रभावी ठरते जेव्हा शेंगा संक्रमित होण्यापूर्वीच उपचार केले जातात. काही ट्रायकोडर्मा प्रजातींना जेव्हा नियमितपणे आणि प्रतिबंधकरीत्या वापरले गेले तेव्हा बुरशीवर नियंत्रण राखण्यात चांगलेच निकाल दिले आहेत.
रसायनिक बुरशीनाशके रोग नियंत्रणात मदत करतात पण जेव्हा चांगल्या शेती पद्धतींसह वापरले जातात तेव्हाच प्रभाव चांगला पडतो. रोगट झाडाला उपचार करण्यापेक्षाही प्रतिबंध हा नेहमीच चांगला आणि स्वस्त पडतो. शेंगांवर नेम धरुन फवारणी करा, खास करुन कोवळ्या शेंगांवर. कोरडे हवामान असतानाच फवारणी करा. चांगली फवारणी होण्यासाठी इंजिन फवारा यंत्र वापरा.
कोको शेंग सड रोग ही मोनिलिओफ्थोरा रोरेरी नावाच्या बुरशीमुळे होतो. कोवळ्या (०-३ महिने) शेंगा ह्या सर्वात संवेदनशील असतात, जर पक्व (५-६ महिने) शेंगात थोडी जास्त प्रतिकारकता असते. कूजीचे बीजाणू वार्याने, आणि पावसाच्या उडणार्या पाण्याने पसरतात तसेच त्यांना जास्त आर्द्रता धार्जिणी असते ज्यामुळे पावसाळी काळात ह्या रोगाचा प्रसार जास्त होतो. तसेच संक्रमित अवजारे, कपडे आणि शेंगांना शेतात इतरत्र हलविल्यासही बीजाणूंचा प्रसार होतो. दाट झाडीत हवा चांगली खेळत नसल्याने रोग प्रसारास धार्जिणी होते.