ਸੋਇਆਬੀਨ ਦੀ ਚਾਰਕੋਲ ਸੜਨ

  • ਲੱਛਣ

  • ਟ੍ਰਿਗਰ

  • ਜੈਵਿਕ ਨਿਯੰਤਰਣ

  • ਰਸਾਇਣਕ ਨਿਯੰਤਰਣ

  • ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਉਪਾਅ

ਸੋਇਆਬੀਨ ਦੀ ਚਾਰਕੋਲ ਸੜਨ

Macrophomina phaseolina

ਉੱਲੀ


ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ

  • ਇਸਦੇ ਲੱਛਣ ਫੁੱਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਗਰਮ, ਸੁੱਕੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦਿਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਰਮ ਸਮੇਂ ਕੋਮਲ ਪੌਦੇ ਮੁਰਝਾਣੇ ਸ਼ੂਰੁ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਵੇਂ ਪੱਤੇ ਪੀਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੌਦੇ ਬਿਨਾਂ ਪੂਰੇ ਭਰੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੜ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਰੰਗ ਲਾਲ-ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਬਦਤਰ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।.

ਮੇਜ਼ਬਾਨ:

ਸੋਇਆਬੀਨ

ਲੱਛਣ

ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੜਾਅ ਤੇ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਫੁੱਲ ਨਿਕਲਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪੌਦੇ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਲੱਛਣ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਗਰਮ ਸੁੱਕੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੌਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਦਿਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਰਮ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੁਰਝਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ਤੇ ਆਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਨਵੇਂ ਪੱਤੇ ਪੀਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਲੀਆਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਲੀ ਰਹਿ ਜਾਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੜ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਰੰਗ ਸੜਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਾਲ-ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਬਦਤਰ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਲੀਮਾਰ ਦੇ ਫੈਲਣ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਲੱਛਣ ਤਣੇ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਬੇਤਰਤੀਬ ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਕਾਲੇ ਧੱਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਟ੍ਰਿਗਰ

ਸੋਇਆਬੀਨ ਦੀ ਚਾਰਕੋਲ ਸੜਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੈਕ੍ਰੋਪੋਮੀਨਾ ਫਾਸੋਲੀਨਾ ਨਾਮਕ ਫੰਗਸ ਹੈ। ਇਹ ਪੌਦਿਆਂ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਲੱਛਣ ਗੁਪਤ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਵਿਪਰੀਤ ਹਾਲਾਤ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਗਰਮੀ, ਖੁਸ਼ਕ ਮੋਸਮ) ਪੌਦਿਆਂ ਤੇ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਪਹੁੰਚਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਉੱਲੀ ਦੇ ਉਲਟ ਚਾਰਕੋਲ ਸੜਨ ਉੱਲੀ ਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਸੁੱਕੀ ਮਿੱਟੀ (27 ਤੋਂ 35 ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ) ਸਹਾਇਕ ਬਣਦੀ ਹੈ।

ਜੈਵਿਕ ਨਿਯੰਤਰਣ

ਪੈਰਾਸਿਟਿਕ ਉਲੀ ਟ੍ਰਿਚਡਰਮਾ ਸਪਾਪ ਦੂਜੀ ਉਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪੈਰਾਸਿਟ ਕਰਦੀ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਕਰੋਫੋਮੀਨਾ ਫੈਜ਼ਲੀਨਾ। ਬਿਜਾਈ ਦੇ ਸਮੇਂ ਟਰੀਕੋਡਾਰਮਾ ਵਾਈਰਾਈਡ (5 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਐਫ.ਵਾਈ.ਐਮ. 250 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਰਮੀਕੰਪਸਟ ਉੱਤੇ ) ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਾਲ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਘਟਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੂਜੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੋਗਾਣੂ ਰਾਇਜ਼ਬਿਅਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉੱਲੀ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਰਸਾਇਣਕ ਨਿਯੰਤਰਣ

ਜੇਕਰ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਇਲਾਜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਉਪਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇਕਸਾਰ ਪਹੁੰਚ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ। ਕੋਈ ਫੰਗਣਸ਼ੀਲਤਾ ਬੀਜ ਜਾਂ ਫੋਲੀਅਰਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਚਾਰਲਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੜਨ ਦੇ ਨਿਯਮਿਤ ਨਿਯੰਤਰਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਨਕੋਜ਼ੇਬ 3 ਗ੍ਰਾਮ / ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਬੀਜ ਨਾਲ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਤੇ ਇਨੋਸੁਕੁਮ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ 80 ਕਿ.ਗ੍ਰਾਮ/ਹਾ ਐੱਮ.ਓ.ਪੀ. ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਵੀ ਘਟਦੀ ਹੈ।

ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਉਪਾਅ

  • ਜੇ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਬੀਜ ਜੋੜਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ। ਖੁਸ਼ਕ ਗਰਮ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਸਿੰਚਾਈ ਕਰੋ। ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਗੈਰ-ਜਾਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ। ਮੌਸਮ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਛੇਤੀ ਜਾਂ ਦੇਰ ਨਾਲ ਉਪਯੋਗ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰੋ। ਗੈਰ-ਧਾਰਕ ਫਸਲਾਂ ਨਾਲ ਫਸਲ ਚੱਕਰ ਬਣਾਓ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਣਕ।.