Cochliobolus sativus
ਉੱਲੀ
ਲੱਛਣ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪੌਦੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਿਤ ਬੀਜ ਬੀਜ ਦੀ ਝੁਲਸ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਛੋਟੇ ਪੌਦਿਆਂ ਤੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਿਖਾਂਦੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਚਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੱਤੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਟਿਲਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੱਕੇ ਪੌਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲਾਗ ਹੋਣ ਤੇ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਦਿਖਾਉਣ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਤਣੇ (ਪੈਰ ਸੜਨ) ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੋਨਡਸ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ (ਰੂਟ ਰੋਟ) 'ਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਭੂਰੇ ਖੇਤਰ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੋਗਾਣੂ ਤਣੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵੱਧਦੇ ਹਨ ਲੰਮੇ, ਭੂਰੇ-ਕਾਲੇ ਚਟਾਕ ਹੇਠਲੇ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਬਾਰਸ਼ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰੋਗੀ ਪੌਦੇ ਬੇਤਰਤੀਬ ਜਾਂ ਅਨਿਯਮਿਤ ਪੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰੁਕੇ ਹੋਏ ਵਿਕਾਸ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਕਲੋਰੋਟਿਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੇਰ ਨਾਲ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਾਗਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਆਮ ਲੱਛਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਜਾਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਜਾਂ ਪੂਰਾ ਸਿਰਾ (ਸਿਰ ਝੁਲਸ) ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਕਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਪੋਰੋਬੋਲੋਮੀਸਿਸ ਰੋਸਸ ਉੱਲੀ ਕੋਲੇਬਲੋਬੋਲਸ ਸਾਟੀਵਸ ਦਾ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਤੀਬਰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਅਨਾਜ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰੋਗ ਵਾਹਕ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਹੋਰ ਵਿਕਲਪ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਇਲਾਜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਉਪਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕਸਾਰ ਪਹੁੰਚ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ। ਉਚਿਤ ਉੱਲੀਨਾਸ਼ਕ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਕੇ ਜਾਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਰੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਲੱਛਣ ਕੋਚਲੀਓਬੋਲਸ ਸੇਟੀਵਸ ਫੰਗੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਗਰਮ ਅਤੇ ਨਮੀ ਵਾਲੇ ਅਨਾਜ-ਵਧ ਰਹੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਮਲਬੇ ਵਿੱਚ ਮੇਸਿਕਲੀਅਮ ਜਾਂ ਸਪੋਰਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਅਤੇ ਇਹ ਹਵਾ ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਦੀ ਛਿੱਟਿਆਂ ਜਾਂ ਸਿੰਚਾਈ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਤੰਦਰੁਸਤ ਪੌਦਿਆਂ ਵੱਲ ਫੈਲਦੀ ਹੈ। ਜੌਂ, ਕਣਕ ਅਤੇ ਰਾਇ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਜੰਗਲੀ ਬੂਟੀ ਅਤੇ ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਓਟ ਬਿਮਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀ ਰੋਧਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਪਾਥੋਜਨ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਲੱਭਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਅਨੁਕੂਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸਦੇ ਬਿਜਾਣੂ ਉਭਰਦੇ ਅਤੇ ਪੋਦਿਆਂ ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਲਾਗ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜੜ੍ਹਾਂ 'ਤੇ। ਇਹ ਪੌਦੇ ਦੇ ਟਿੱਸ਼ੂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਐਪੀਡਰਿਮਸ ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਪੋਰਰ ਜਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬੁਰੇ ਬੀਜ ਜਾਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਸਾਧਨ ਲੰਮੀ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਰੋਗਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਫੈਲਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉੱਲੀਮਾਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਨਿੱਘੇ ਤਾਪਮਾਨਾਂ (ਅਨੁਕੂਲ 28-32 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ) ਤੋਂ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।