Potyvirus helitessellati
ଭୁତାଣୁ
ପ୍ରାରମ୍ଭରେ, ପତ୍ରରେ ହାଲୁକା ଏବଂ ଗାଢ଼ ସବୁଜ ରଙ୍ଗର ଦାଗ ଦେଖାଯାଏ (ମୋଜାଇକ୍ ଶୈଳୀ)। ପତ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ ଛୋଟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହଳଦିଆ ଦାଗ ବିକଶିତ ହୁଏ। ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଥମେ ଗଛର ଉପର ଭାଗରେ ଥିବା କନିଷ୍ଠ ପତ୍ରରେ ଦେଖାଯାଏ। 3+ ସପ୍ତାହ ପରେ ଲକ୍ଷଣ ଅଧିକ ବିକଶିତ ହୋଇଥାଏ। ସୁସ୍ଥ ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀ ଗଛ ତୁଳନାରେ ଏହି ଗଛ ଛୋଟ ରହିଥାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀ ଫୁଲଗୁଡ଼ିକ ଛୋଟ ଏବଂ ଦୁର୍ବଳ ଭାବରେ ବିକଶିତ ହୋଇଥାଏ। କମ୍ ମଞ୍ଜି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ଛୋଟ ହୋଇପାରେ। ଗୁରୁତର କ୍ଷେତ୍ରରେ, ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ବାଦାମୀ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ପଡ଼ିଯାଏ।
ଏହି ଭୂତାଣୁ ଜନିତ ରୋଗର କୌଣସି ଜୈବିକ ଉପଚାର ନାହିଁ। ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭୂତାଣୁ ନିରାକରଣ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ଚାଷ ପଦ୍ଧତି ସହିତ ଜଉପୋକ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ଜୈବିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ସମନ୍ଵିତ କରନ୍ତୁ।
କୌଣସି ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ସଂକ୍ରମିତ ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ସୁସ୍ଥ କରିପାରେ ନାହିଁ। ଜଉପୋକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ସଂକ୍ରମଣକୁ ରୋକିବା ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପଦ୍ଧତି ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥାଏ। ଜଉପୋକ ପ୍ରଥମେ ଦେଖାଗଲେ, ଭୂତାଣୁ ବ୍ୟାପିବା ପୂର୍ବରୁ କୀଟନାଶକ ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ। ଯେଉଁଠାରେ ଜଉପୋକ ଲୁଚି ରହେ ସେଠାରେ ପତ୍ରର ଉଭୟ ଉପର ଏବଂ ତଳ ପଟେ ସ୍ପ୍ରେ କରନ୍ତୁ। ପବନ ହେଉଥିବା ଦିନ କିମ୍ବା ବର୍ଷା ପୂର୍ବରୁ ସ୍ପ୍ରେ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ପ୍ରତିରୋଧକତାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ କୀଟନାଶକ ପ୍ରକାରଗୁଡ଼ିକୁ ବଦଳାନ୍ତୁ। ସର୍ବଦା ସୁରକ୍ଷା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧନ୍ତୁ ଏବଂ ଲେବଲ୍ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ।
ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀ ମୋଜାଇକ୍ ଭୂତାଣୁ ପୋଟିଭାଇରସ୍ ହେଲିଟେସେଲାଟି ଦ୍ୱାରା ହୁଏ ଏବଂ ଏହା ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀ କିସମକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଜଙ୍ଗଲୀ କିସମ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ସଂକ୍ରମିତ ବିହନ ନୂତନ ଗଛରେ ଭୂତାଣୁ ବିସ୍ତାର କରିପାରେ। ସବୁଜ ପିଚ୍ ଜଉପୋକ ସଂକ୍ରମିତ ଗଛରୁ ସୁସ୍ଥ ଗଛକୁ ଭୂତାଣୁ ବହନ କରିଥାଏ। ଉଷ୍ମ ପାଗରେ ଯେତେବେଳେ ଜଉପୋକ ସର୍ବାଧିକ ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥାଏ, ସେତେବେଳେ ଭୂତାଣୁ ଶୀଘ୍ର ବ୍ୟାପିଥାଏ। ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଭୂତାଣୁ ସମଗ୍ର କ୍ଷେତରେ ବ୍ୟାପିପାରେ; ସେମାନେ ହାତ, ପୋଷାକ କିମ୍ବା ଦୂଷିତ କୃଷି ଉପକରଣ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରପାତିରେ ଭୂତାଣୁ ବହନ କରିପାରନ୍ତି।