एरंडीवरील फ्युसॅरियम मर

CASTOR_BEAN

एरंडीवरील फ्युसॅरियम मर

Fusarium oxysporum f. sp. ricini

बुरशी

थोडक्यात

  • पाने खालील बाजूपासून सुरुवात होऊन कोमेजतात, पिवळी पडतात आणि लोंबकळतात.
  • वाढ खुंटते आणि झाड लहानच रहातात.
  • खोड कापल्यास तपकिरी /काळे पट्टे दिसतात.
  • रोप अकस्मात कोलमडतात आणि वाळतात.
  • झाडाच्या किंवा पानाच्या एका बाजुस मर सुरु होते.

मध्ये देखील मिळू शकते

0 पिके

एरंडीवरील फ्युसॅरियम मर

CASTOR_BEAN

लक्षणे

रोपापासून संपूर्ण वाढलेल्या एरंडीच्या झाडाच्या कोणत्याही टप्प्यावर रोगाचा संक्रमण होऊ शकतो. पहिल्यांदा खालील पाने पिवळी पडून लोंबकळतात. जसजसा रोग वाढत जातो तसतसा हा पिवळेपणा झाडावर वाढत जातो, अखेरीस पाने वाळुन गळतात. काही वेळा पानांचा एकच भाग किंवा झाडाची एकच फांदी वाळते आणि थोड्या काळासाठी बाकीचे झाड निरोगीच दिसते. जर संक्रमित झाड उपटले आणि खोड किंवा सोटमूळ चिरले तर त्यात गडद तपकिरी किंवा काळे पट्टे दिसतात. प्राणी प्रवाहाच्या नसा अवरोधित झाल्याची ही चिन्हे आहेत. खूप कोवळ्या झाडात, जमिनीजवळचा खोड आक्रसतो, ज्यामुळे रोप कोलमडते आणि लगेच वाळते.

शिफारशी

जैविक नियंत्रण

ह्या पर्यायात येते बियाणांना किंवा जमिनीस मित्र बुरशी किंवा जिवाणू सारख्यांची मदत होते म्हणुन त्यांस प्रोत्साहन देणे. हे "मित्र" जंतु मुळांसभोवताली वाढतात आणि बुरशीच्या जंतुंना मुळांत शिरणे कठिण होते. निंबोळी पेंड किंवा मोहरीची पेंड सारखे सेंद्रीय पदार्थही जमिनीस दिल्याने जमिनीतील इतर जंतु वाढण्यास प्रोत्साहन मिळतो जे नैसर्गिकरीत्या बुरशीच्या जंतुंचे भक्षक असतात. ह्या सर्व पद्धती जर रोग दिसण्यापूर्वीच वापरल्या म्हणजेच प्रतिबंधात्मक रीतीने वापरल्या तरच फायदा उत्तम मिळतो आणि जमिनीचे स्वास्थ्य चांगले रहाते.

रासायनिक नियंत्रण

नेहमी एकात्मिक दृष्टीकोन ठेवा म्हणजे प्रतिबंधक उपायांबरोबरच जैविक उपचार पद्धतीचा वापर करा. ह्या रोगाचे व्यवस्थापन रसायनिक उपचारांसह करणे कठिण असते कारण बुरशी जमिनीत रहाते आणि झाडात खोल आत रहाते. कोवळ्या मुळांना वाढत असताना बुरशीने हल्ला करु नये म्हणुन बहुतेक व्यवस्थापन पद्धती पेरणीपूर्व बिजोपचारांवर लक्ष केंद्रीत करतात. एकदा का शेतातील झाडांवर मरची चिन्ह दिसु लागली तर फवारणी संक्रमणाचा नाश करु शकत नाही. म्हणुनच जमिन आणि बीयाणांना निरोगी राखणे महत्वाचे आहे, जेणेकरुन बुरशीस झाडात शिरण्यातच मज्जाव केला जाऊ शकतो.

कशामुळे झाले

हा रोग बुरशीमुळे होतो जी जमिनीत रहाते आणि एरंडीच झाड नसल तरी अनेक वर्ष जगते. कडक सूप्तावस्थेतील बीजाणूंच्या रुपात ही जमिनीत किंवा जुन्या झाडांच्या अवशेषात जगते. ही बुरशी झाडात, मुळांना झालेल्या जखमांतुन शिरते. ह्या जखमा मूळ वाढताना होतात किंवा जमिनीतील किड्यांनी आत शिरण्यासाठी केलेल्या असतात. एकदा आत शिरली कि ही बुरशी पाण्याची / अन्नद्रव्याची मुळांपासुन पानांपर्यंत ने-आण करणार्‍या नसातुन पसरते. बुरशी एकप्रकारचे विष निर्माण करते आणि ह्या नसांना अवरोधित करते ज्यामुळे झाड तहानलेले-भुकेले होते. हा रोग संक्रमित जमिन, वाहते पाणी आणि संक्रमित बियाणांद्वारे पसरतो. जमिनीचे तापमान ऊबदार असल्यास बुरशी फोफावते आणि ज्या शेतात वर्षानुवर्षे फक्त एरंडीचच पीक घेतल जात तिथे बहुधा गंभीर स्वरुपात फोफावते.


प्रतिबंधक उपाय

  • नेहमीच निरोगी झाडाचीच बियाणे किंवा प्रमाणित रोग मुक्त बियाणेच वापरा.
  • फ्युसॅरियम मरगळीस प्रतिकारक असणारी वाणेच निवडुन लावा.
  • बाजरी किंवा तृणधान्यांसारख्या प्रादुर्भावित न होणार्‍या पिकांशी किमान ३ वर्षांसाठी पीक फेरपालट करा.
  • पूर्वी जिथे ह्या रोगाची लागण झाली असेल अशा शेतात लागवड टाळा.
  • खत किंवा निंबोळी पेंड सारखी सेंद्रीय सामग्री पेरणीपूर्वी शेतात टाका.
  • बुरशीचा प्रसार थांबविण्यासाठी लक्षणे दिसताक्षणीच संक्रमित झाड काढुन नष्ट करा.
  • संक्रमित शेतात काम केल्यानंतर सर्व शेतीची अवजारे, ट्रॅक्टरचे टायर आणि पायताणे चांगली स्वच्छ करा.
  • मुळाभोवताली पाणी साचू नये म्हणुन शेतातुन पाण्याचा निचरा चांगला होईल याची खात्री करा.
  • नियमितपणे खास करुन ऊबदार हवामानात मर कुठे दिसतेय का हे पहात चला.

प्लँटिक्स डाऊनलोड करा