लवकर आणि उशीरा येणारे पानांवरील ठिपके

लक्षणे

पानांच्या दोन्ही बाजुंना गोलाकार ठिपके दिसतात. लवकर येणार्‍या ठिपक्यांचे वैशिष्ट्य आहे फिकट तपकिरी गुळगुळीत व्रण, ज्यांना पिवळी प्रभावळ असते. उशीरा येणार्‍या ठिपक्यांचे वैशिष्ट्य आहे खडबडीत गडद तपकिरी किंवा काळे व्रण आणि प्रभावळ बहुधा नसते. जसजसा रोग वाढत जातो, डाग गडद आणि मोठे (१० मि.मी. पर्यंत) होतात आणि झाडाच्या वरच्या भागातील पानांवर, फांद्यावर आणि देठांवरही दिसु लागतात. लवकर येणार्‍या ठिपक्यांच्या बाबतीत, रुपेरी केसांसारखी बुरशीची वाढही काही वेळा पानाच्या वरच्या भागात दिसु शकते. जर वातावरण अनुकूल असेल तर पाने अखेरीस गळतात आणि फांद्या आणि देठ कमजोर होतात. पानगळतीमुळे रोपांचा जोम आणि उत्पादकता कमी होते. पिकाचे नुकसान वाढते कारण बाधीत देठ कमजोर होतात आणि कापणीच्या वेळी हिसड्यांनी तुटतात.