SESAME
તલના પાંદડા વાળનાર
Antigastra catalaunalis
જંતુ
ટૂંકમાં
- યુવાન ઇયળો ઉપરની તરફ રહેલા પાંદડાને જાળામાં ગૂંથી લઇ તેમાં રહીને ખોરાક લે છે.
- પાંદડા અમળાઈ ગયેલા, વાંકળિયા અને બારીક રેશમી દોરાથી બંધાયેલા દેખાય છે.
- આગળ જતાં આ ઇયળો કોમળ અંકુર અને વિકાસ પામતી શીંગોમાં કાણાં પાડે છે.
- જાળામાં ગૂંથાયેલ પાંદડા અને શીંગો પરના કાણાની નજીક ઘાટા રંગના, રેતી જેવું મળ દ્રવ્ય દેખાય છે.
- ચેપગ્રસ્ત છોડની ટોચ સુકાઈ ગયેલ અને બીજમાં કાણાં દેખાય છે.
માં પણ મળી શકે છે
SESAME
લક્ષણો
શરૂઆતના તબક્કામાં, તમે નાની ઇયળોને ટોચના પાંદડાને બારીક રેશમથી ગૂંથતા જોશો. તેઓ આ જાળું બનાવેલ ઝુમખામાં રહે છે અને તેમાં જ ખોરાક લે છે, જેનાથી પાંદડા વાંકાં અને વિકૃત દેખાય છે. જેમ જેમ ઇયળો વધે છે, તેમ તેમ તેઓ પાંદડા પરથી ડાળીઓના છેડા પર રહેલા નાજુક અને કુમળા ભાગ તરફ જાય છે. તેઓ આ કુમળા ભાગમાં કાણાં પાડે છે, જેના કારણે ડાળીનો છેડો કરમાય અને સુકાઈ જાય છે. ઋતુની અંતમાં, તેઓ વિકાસ પામતી શીંગોમાં કાણાં પાડે છે અને તેની અંદર રહેલ બીજને ખાય જાય છે. જાળામાં અથવા શીંગો પરના કાણાંની આસપાસ ફેલાયેલ કાળા, દાણા જેવું મળ દ્રવ્ય (ફ્રાસ) આ ઈયળની હાજરીનો સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે. ગંભીર હુમલાના કિસ્સામાં છોડની ટોચનો આખો ભાગ જાળા અને નાશ પામેલ પાંદડાઓના સમૂહ જેવો બની શકે છે.
ભલામણો
જૈવિક નિયંત્રણ
પર્યાવરણને અનુકૂળ એવા વનસ્પતિના અર્ક જેવા વિકલ્પોમાં લીંબોળીના તેલ (NSKE) અથવા લીમડાના તેલનો ઉપયોગ થાય છે, જે કુદરતીરીતે જીવડાંને દૂર રાખે છે અને ઇયળોને ખોરાક લેતાં અટકાવે છે. તમે બ્યુવેરિયા બેસિયાના અથવા મેટાર્હાઇઝિયમ એનિસોપ્લીઆ જેવી ફાયદાકારક ફૂગનો છંટકાવ પણ કરી શકો છો, જે લાર્વાને કુદરતી રીતે ચેપ લગાડી તેનો નાશ કરે છે. કરોળિયા અને શિકારી ભમરી જેવા કુદરતી દુશ્મનોને સાચવવાથી પણ મદદ થાય છે. રાત્રી દરમિયાન ફૂદાંને પકડવા માટે ખેતરમાં પ્રકાશિત છટકાં ગોઠવી શકાય છે, જેનાથી છોડ પર મૂકેલા ઇંડાની સંખ્યા ઘટી શકે છે.
રાસાયણિક નિયંત્રણ
સામાન્યરીતે યુવાન ઈયળને ડાળી અથવા શીંગોમાં કાણું પાડવાની તક મળે તે પહેલાં જ તેના સુધી પહોંચાય તેવા પ્રકારની રાસાયણિક સારવાર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો. એકવાર તે છોડની અંદર છુપાઈ જાય, પછી સારવાર કરવી ખૂબ મુશ્કેલ બને છે. પાંદડાં પર રેશમી જાળા દેખાય કે તરત જ સારવાર કરવી સૌથી અસરકારક છે. કયા સમયે તમે સારવાર કરો છો તે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે; જ્યારે ઇયળો સક્રિય હોવાની શક્યતા વધુ હોય ત્યારે, એટલે કે વહેલી સવારે અથવા સાંજે સારવાર કરવામાં આવે તો ઘણીવાર તે સૌથી સફળ સાબિત થાય છે.
તે શાના કારણે થયું?
આ જીવાત એક નાના, કથ્થાઈ પડતા નારંગી રંગના ફૂદાં છે જે રાત્રી દરમિયાન વધુ સક્રિય હોય છે. માદા ફૂદાં પાંદડા, કળીઓ અને કુમળી શીંગોની નીચે નાના કદના, લીલાશ પડતા ઇંડા મૂકે છે. ઈંડા માંથી નાના કાળા ટપકાં સાથે આછા લીલા રંગની ઈયળો બહાર નીકળે છે. તે ખૂબ જ સક્રિય હોય છે અને જો તેને ખલેલ પહોંચાડવામાં આવે તો તેઓ પાછળની તરફ ઉંધી ખસે છે અને રેશમી દોરા દ્વારા જમીન પર પડી જાય છે. જ્યારે સૂકા હવામાન પછી હળવો વરસાદ પડે એવા ગરમ હવામાન દરમિયાન આ જીવાત વધુ વિકાસ પામે છે. જમીનમાં નાઇટ્રોજનનું વધુ પ્રમાણ તલના છોડને વધુ કોમળ અને નરમ બનાવે છે, જેના પર કાણાં પાડવાનું અને ખાવાનું સરળ હોવાથી આવા છોડ પર હુમલો થવાની શક્યતા વધારે છે રહે છે.
નિવારક પગલાં
- જીવાતોની વસ્તી વધે તે પહેલાં જ છોડ પરિપક્વ બને તે માટે તલનું વાવેતર વહેલું કરો.
- આંતર પાક તરીકે તુવેર અથવા મગનું વાવેતર કરો.
- છોડનો વિકાસ વધુ પડતો નરમ ન થાય તે માટે નાઇટ્રોજનયુક્ત ખાતરનો વધુ પડતો ઉપયોગ ન કરો.
- છોડના બધા ચેપગ્રસ્ત ભાગો અને જાળામાં ગૂંથાયેલ પાંદડા દેખાય કે તરત જ તેને દૂર કરી નાશ કરો.
- નિષ્ક્રિય ઇયળો અથવા પુપાનો નાશ થાય તે માટે લણણી પછી જૂના પાકનો બચેલો કચરો એકત્રિત કરી બાળી નાખો.
- આ ઇયળોને ખાનારા કરોળિયા અને શિકારી ભમરી જેવા કુદરતી દુશ્મનોનું રક્ષણ કરો.
- ખેતરનું અઠવાડિયે એકવાર નિરીક્ષણ કરો, અને તે દરમિયાન જાળાના સંકેતો જોવા માટે ટોચ પર રહેલા પાંદડા અને કળીઓ પર ધ્યાન આપો.
શેર કરો
પ્લાન્ટીક્સ ડાઉનલોડ કરો
