ભીંડાના પાંદડાં પર સર્કોસ્પોરા ટપકાં

લક્ષણો

શરૂઆતમાં, પાંદડાની નીચેની બાજુએ કથ્થઈ રંગના અનિયમિત આકારના ટપકાં દેખાય છે. મોટાભાગે જમીનની નજીક રહેલા જૂના પાંદડા રોગથી પ્રભાવિત થાય છે. રોગ જેમજેમ વધે તેમતેમ પાંદડા સુકા અને કથ્થઈ બની જાય છે અને ત્યારબાદ તે વળીને આખરે ખરી પણ શકે છે. ગંભીર ઉપદ્રવના કિસ્સામાં, છોડ પરથી પાંદડાં સંપૂર્ણપણે ખરી શકે છે. શરૂઆતમાં, નીચેની તરફ આવેલ પાંદડા પર ઓલિવ જેવા રંગના કણો તરીકે રોગના લક્ષણો સ્પષ્ટપણે દેખાય છે. પાછળથી, આખા પાંદડાં પર કથ્થઈ રંગની ફૂગથી પથરાઇ જાય છે. ગંભીર કિસ્સામાં, પાંદડાની ઉપરની સપાટી પર સુકાયેલ ટપકાં પણ જોઈ શકાય છે. ચેપગ્રસ્ત પાંદડા આખરે સુકાઈને ખરી પડે છે. આ રોગ નીચલા પાંદડા પરથી ઉપર તરફ આગળ વધે છે અને થડ તથા ફળોને ચેપ લગાડી, આવા જ લક્ષણો નિર્માણ કરે છે. પી. એબેલમોશિ ફૂગ જે કાળા રંગના કોણીય ટપકાં બનાવે છે, તેવું લાગી શકે છે.