પાંદડાં પર રેમ્યુલેરીયા ટપકાં

લક્ષણો

પાકની વૃદ્ધિના શરૂઆતના સમયે જ ફૂગનો ચેપ લાગી શકે છે પરંતુ પ્રથમવાર તેના લક્ષણો ઋતુના અંત સમયે, મોડેથી જ દેખાય છે. રોગના પ્રારંભિક તબક્કે, પાંદડાંની સપાટી અને દાંડી પર નાના, કથ્થઈ રંગના અનિયમિત આકારના "મરી જેવા ટપકાં" (પીપર સ્પોટ્સ) દેખાય છે. પાછળથી, આ ટપકાં મોટા થાય છે અને લંબચોરસ, લાલ-કથ્થઈ રંગના, 1 થી 3 મીમી કદ ધરાવતાં સુકાયેલ ટપકામાં પરિવર્તિત થાય છે. આ ટપકાં પાંદડા નસો પૂરતા સીમિત હોય છે, અને પાંદડાની સપાટીની બંને બાજુ પર દેખાય છે, અને સામાન્ય રીતે તે આછા કથ્થઈ અથવા પીળા રંગની કિનારીથી ઘેરાયેલ હોય છે. રોગના આગળના તબક્કે, આ ટપકાં એકરૂપ થઇ ઘેરો-મોટો વિસ્તાર બનાવે છે અને પાંદડાની મોટાભાગની સપાટી સુકાયેલી દેખાઈ શકે છે. આ લક્ષણો પાંદડાની અને ડૂંડાંની દાંડી પર પણ દેખાઈ શકે છે. બહિર્ગોળ કાચથી જોતાં પાંદડાની નીચેની બાજુએ સફેદ રંગની ફૂગનો વિકાસ જોઈ શકાય છે. પાંદડાને થતાં નુકસાનથી તેનો અકાળે નાશ અને ઉપજ ને નુકસાન થાય છે.