ટામેટામાં કરમાશ, ટપકાં  નિર્માણ  કરતા વિષાણુ - બટાટા

બટાટા

ટામેટામાં કરમાશ, ટપકાં નિર્માણ કરતા વિષાણુ

TSWV


ટૂંકમાં

  • ઘેરા કથ્થાઈ ટપકાં, જે પછીથી પાંદડા પર વિસ્તૃત પટ્ટીઓ બનાવે છે.
  • અટકેલો વિકાસ.
  • અપરિપક્વ ફળ પર આછા લીલા રંગના વર્તુળ.
  • પાકેલા ફળ પર કથ્થાઈ વર્તુળ અને ટપકાં હોવા.
  • કોઈકવાર ફળોમાં વિકૃતિ.

લક્ષણો

કયા તબક્કે છોડને ચેપ લાગ્યો છે અને પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓ પર આધાર રાખીને, ચેપના લક્ષણો પાંદડા પર, પાંદડાંની ડીટાં, ડાળી, અને ફળ પર જુદા હોઈ શકે છે. રોગનો ફેલાવો ઉપરથી નીચે તરફ હોય છે. કૂણાં પાંદડાં નાના, ઘેરી ભુખરા ટપકાં વાળા કે જે ધીમે ધીમે વધે છે અને ક્યારેક કેન્દ્રિત વર્તુળની રચના બનાવે છે. તે એકરૂપ થઈ, પાંદડાની સપાટી પર મોટા જખમ બનાવે છે, અને છેવટે પેશીઓને સુકવી દે છે. ડાળી અને પાંદડાંના ડીટાં પર ઘેરા કથ્થાઈ રંગની છટાઓ જોઈ શકાય છે. વધતી ટોચને સામાન્ય રીતે ગંભીર સુકારાની અસર થાય છે. છોડનો વિકાસ અટકેલો અથવા એક જ બાજુ વિકાસ દેખાઈ શકે છે. ગંભીર રીતે ચેપગ્રસ્ત છોડ પર ચાઠાવાળા, આછા લીલા રંગના વર્તુળવાળા અને ઉપસેલા કેન્દ્રવાળા અપરિપક્વ ટામેટાં ઉપજે છે. પાકેલા લાલ ફળ પર, સુકારા જેવા ટપકાં અને ચપટા કથ્થાઈ વર્તુળો જોવા મળે છે જે તેને બિન-વેચાણપાત્ર બનાવે છે.

ટ્રિગર

ટામેટાને કરમાવતો વાયરસ (ટી એસ ડબલ્યુ વી), પાશ્ચાત્ય ફૂલોના કીડા(ફ્રેન્કલીનીએલા ઓક્સિડેન્ટલિસ), ડુંગળીના કીડા (તાબાકી થ્રિપ્સ) અને મરચાના કીડા(સિરટોથ્રિપ્સડોરસલીસ) જેવી કીડાની વિવિધ પ્રજાતિઓ દ્વારા ફેલાય છે. ટી એસ ડબલ્યુ વી કીડા જેવા વાહકમાં પણ સક્રિય છે, અને તે સતત વહન કરી શકે છે. ફૂદાં કે જે છોડને ખાવાથી વાયરસ યુક્ત બને છે તે તેમના બાકીના જીવન દરમ્યાન તેને વહન કરવાની ક્ષમતા જાળવી રાખે છે. જોકે, ટી એસ ડબલ્યુ વી ચેપગ્રસ્ત માળામાંથી ઈંડામાં વાહન થતો નથી. વાયરસ ટમેટા, મરી, બટાટા, તમાકુ, લેટસ અને અન્ય ઘણા છોડ સહિત યજમાનોની ખૂબ જ વિશાળ શ્રેણી ધરાવે છે.

જૈવિક નિયંત્રણ

કેટલીક હિંસક જીવાત લાર્વા અથવા કીડાના ઈંડા પર નભે છે અને તે વ્યાપારી ધોરણે ઉપલબ્ધ છે. જાતો કે જે પાંદડાં પર હુમલો કરે છે અને ફૂલો પર નહિ, તેમના માટે ખાસ કરીને પાંદડાંની નીચેના ભાગ પર લીમડાના તેલ અથવા સ્પાઇનોસેડ નો પ્રયાસ કરો. સ્પાઇનોસેડથી સારવાર ખૂબ જ અસરકારક છે પરંતુ તે ચોક્કસ કુદરતી દુશ્મનો (દા.ત., હિંસક અતિ સૂક્ષ્મ જંતુઓ, સિરફિડ ફ્લાય લાર્વા, મધમાખી) પ્રત્યે ઝેરી હોઈ શકે છે અને તેનો મોરના સમય દરમિયાન ઉપયોગ ટાળવો જોઇએ. ફૂલમાં કીડાના ઉપદ્રવના કિસ્સામાં, કેટલીક હિંસક જીવાત અથવા લીલા કીડાનો ઉપયોગ કરી શકાય. લસણનો અર્ક અને અન્ય જંતુનાશકોને ભેળવીને વાપરવાથી ઘણું કામ આવે છે.

રાસાયણિક નિયંત્રણ

જો ઉપલબ્ધ હોય તો, હંમેશા જૈવિક સારવાર સાથે પ્રતિબંધક પગલાં નો સંકલિત અભિગમ ધ્યાનમાં રાખો. ઉચ્ચ પ્રજનન દર અને તેમના જીવન ચક્ર કારણે, આ કીડા વિવિધ જંતુનાશકો પ્રત્યે પ્રતિકારક્ષમતા વિકસાવે છે. અસરકારક સંપર્ક માટે એઝાડિરેક્ટિન અથવા પાઇરેથ્રોઇડ જંતુનાશકો છે, જે ઘણા ઉત્પાદનોમાં તેની અસર વધારવા માટે પીપેરૉનીલબ્યુટીઓક્સાઇડ સાથે ભેળવવામાં આવે છે.

નિવારક પગલાં

  • જે નર્સરીમાં કીડા અને ટીએસડબલ્યુવી માટે યોગ્ય સંચાલન હોય તેના તરફથી પ્રાપ્ત પ્રત્યારોપણનો ઉપયોગ કરો.
  • વૈકલ્પિક યજમાનો અથવા વાયરસથી સંક્રમિત છોડની નજીક વાવણી ટાળો.
  • કીડાની હાજરી માટે પ્રત્યારોપણની સંપૂર્ણપણે તપાસ કરો.
  • પ્રતિકારક ટમેટાની જાતો વાવો, કારણ કે તેઓ માટે કીડાના વાયરસને નિયંત્રિત કરવા જંતુનાશક વાપરવા જરૂરી હોતા નથી.
  • સામૂહિકરીતે પકડવા માટે મોટા વિસ્તારમાં ચોંટી જાય તેવા ફાંસા વાપરો.
  • ખેતરની અંદર અને આસપાસ નીંદણનું નિયંત્રણ કરો.
  • ચેપગ્રસ્ત છોડ અને છોડનો કચરો દૂર કરો અને તેનો નાશ કરો.
  • છોડની સારીરીતે સિંચાઈ કરો, અને નાઇટ્રોજન ખાતરનો અતિશય ઉપયોગ ટાળો.
  • ગ્રીનહાઉસને વાવેતર વચ્ચે વરાળથી જંતુમુક્ત કરી શકાય છે.
  • કીડાને વાડ કરી દૂર રાખવા, ખુબ જ પરાવર્તનક્ષમ યુવી લીલા ઘાસ (ધાતુજન્ય લીલા ઘાસ) નો ઉપયોગ કરો.