પ્રારંભિક ફૂગ - કેપ્સિકમ અને મરચાં

કેપ્સિકમ અને મરચાં

પ્રારંભિક ફૂગ

Alternaria solani


ટૂંકમાં

  • પાંદડા પર કેન્દ્રિત વિકાસ સાથે ઘેરા રંગના ટપકાં અને પીળા રંગની આભા.
  • પાંદડાઓ સુકાઈને ખરી પડે છે.
  • ઓછા અંશે ડાળી અને ફળો પર જોઈ શકાય છે.
  • ફળ સડવાનું શરુ થાય છે અને છેવટે ખરી પડે છે.

લક્ષણો

પ્રારંભિક ફૂગના લક્ષણો જૂના પાંદડાં, થડ અને ફળ પર જોવા મળે છે. પાંદડા પર રાખોડી-બદામી રંગના ટપકાં દેખાય છે અને જે ધીમે ધીમે કેન્દ્રની આસપાસ સ્પષ્ટ રીતે વધે છે - "આંખલાની આંખ" જેવી રચના બનાવે છે. આ જખમ તેજસ્વી પીળા રંગની આભા દ્વારા ઘેરાયેલ હોય છે. જેમ જેમ રોગ વિકસે છે, સમગ્ર પાંદડા પીળા પડે છે અને ફોતરી નીકળે છે, જેનાથી નોંધપાત્ર રીતે પાન ખરી પડે છે. જ્યારે પાંદડા નાશ પામી અને ખરી પડે છે, ફળોને વધુ પડતો સૂર્યપ્રકાશ મળે છે ટાલિયું અને વધુ સંવેદનશીલ બની જાય છે. સ્પષ્ટ કેન્દ્ર સાથે તેના જેવા જ ટપકાં ડાળી અને ફળો પર દેખાય છે. ફળો સડી જાય છે અને ક્યારેક ખરી પડે છે.

ટ્રિગર

લક્ષણો અલ્ટરનેરીયા સોલાની ફૂગના કારણે થાય છે, કે જે જમીનમાં પાકના કચરામાં અથવા વૈકલ્પિક યજમાનમાં ઠંડી દરમ્યાન ટકી રહે છે. ખરીદેલ બીજ અથવા રોપાઓ પહેલેથી પણ દૂષિત હોઈ શકે છે. નીચેના પાંદડાને ઘણી વાર દૂષિત માટી સાથે સંપર્કમાં આવવાથી ચેપ લાગે છે. હૂંફાળું તાપમાન (24-29 ° સે) અને ભેજનું ઊંચું પ્રમાણ (90%) રોગના વિકાસની તરફેણ કરે છે. એક લાંબો ભેજવાળો સમયગાળો (અથવા એક પછી એક સૂકું/ ભીનું હવામાન) રોગના બીજકણનું ઉત્પાદન વધારે છે, જે પવન, વરસાદ અથવા ઉપરથી પાણીના છંટકાવ દ્વારા ફેલાય શકે છે. ખાસ કરીને, લીલા અથવા ભીની પરિસ્થિતિમાં લણણી કરાયેલ કંદ ચેપ માટે સંવેદનશીલ હોય છે. તે ઘણીવાર ભારે વરસાદ બાદ હુમલો કરે છે અને ખાસ કરીને, ઉષ્ણકટિબંધીય અને ઉપઉષ્ણકટિબંધીય વિસ્તારોમાં વિનાશક હોય છે.

જૈવિક નિયંત્રણ

નાના ખેડૂતો ચેપગ્રસ્ત છોડની સારવાર માટે શેવાળની ​​ચૂનાનાં પત્થરો, ચરબી રહિત દૂધ અને પાણીનું(1: 1) મિશ્રણ અથવા પથ્થરનો લોટ વાપરી શકે છે. 3 ચમચી સોડા બાયકાર્બોનેટનું દ્રાવણ + 4 લિટર પાણીમાં માછલીનું મિશ્રણને પણ મદદ કરી શકે છે. બેસિલસ સબટાઇટલિસ અથવા તાંબા-આધારિત ફુગનાશક જે જૈવિક તરીકે નોંધાયેલ છે તેને આધારિત ઉત્પાદનોનો ઉપયોગ પણ કામ લાગી શકે છે.

રાસાયણિક નિયંત્રણ

જો ઉપલબ્ધ હોય તો, હંમેશા જૈવિક સારવાર સાથે પ્રતિબંધક પગલાં નો સંકલિત અભિગમ ધ્યાનમાં રાખો. પ્રારંભિક ફૂગને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે બજારમાં અનેક ફુગનાશક ઉપલબ્ધ છે. એઝોકસીસ્તરોબિન, પેરાક્લોસ્ટ્રોબીન, ડાયફેનોકોનેઝોલ, બોસ્કલીડ, ક્લોરોથેલોનીલ, ફેનામિડૉન, મનેબ, મેન્કોઝેબ, ટ્રિફ્લોક્સીસ્ટરૉબિન અને ઝીરમ આધારિત અથવા ધરાવતા ફુગનાશક સંયોજનો વાપરી શકાય છે. વિવિધ રાસાયણિક સંયોજનોની ફેરબદલ કરી શકાય છે. હવામાનની પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં લઇ, સમયસર સારવાર આપવી. લણણી પહેલાં આ ઉત્પાદનો ઉપયોગ કરી શકાય તેવો લણણીનો યોગ્ય સમય કાળજીપૂર્વક નક્કી કરો.

નિવારક પગલાં

  • પ્રમાણિત જીવાણુમુક્ત બીજ અથવા કલમ વાપરો.
  • જાતો રોગ પ્રતિકારક છે તે જુઓ.
  • વધારાનું પાણી દૂર કરવા ઢોળાવવાળા કયારાનો વાવણી અથવા પ્રત્યારોપણ માટે ઉપયોગ કરો.
  • મુખ્ય પવનની દિશામાં ચાસ પાડો અને છાંયા વાળા વિસ્તારો અવગણો.
  • વરસાદ કે સિચાઈ પછી છોડની ઘટા ઝડપથી સૂકાય માટે યોગ્ય જગ્યા રાખો.
  • છોડ જમીનને અડકે નહિ તે માટે જમીન પર લીલા ઘાસનું થર રાખો.
  • ખાસ કરીને ભેજવાળા હવામાન દરમ્યાન રોગના સંકેતો માટે, ખેતરનું નિરીક્ષણ કરો.
  • જમીનથી ખુબ જ નજીક હોય તેવા નીચેના પાંદડાને દૂર કરો.
  • રોગના લક્ષણો દર્શાવતા પાંદડા દૂર કરો અને તેનો નાશ કરો.
  • છોડને પૂરતા પોષકતત્વો સાથે મજબૂત અને ઉત્સાહી રાખો.
  • છોડને સીધા રાખવા માટે આધારનો ઉપયોગ કરો.
  • પાંદડામાં ભીનાશ ઘટાડવા માટે ટપક સિંચાઈ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરો.
  • છોડને સવારે પાણી આપવું જેથી છોડ દિવસ દરમિયાન કોરો થઇ શકે.
  • સંવેદનશીલ નીંદણને ખેતર અને આસપાસમાંથી દૂર કરો.
  • જ્યારે છોડ ભીના હોય ત્યારે ખેતરમાં કામ કરવાનું ટાળો.
  • લણણી પછી, છોડના કાટમાળને દૂર કરો અને તેમને બાળી લો(કોમ્પોસ્ટ કરશો નહિ).
  • વૈકલ્પિક રીતે, કચરા માટે માટીમાં (45 સેમી કરતાં વધુ) ઊંડી ખેડ કરો.
  • 2- અથવા 3 વર્ષે બિન-સંવેદનશીલ પાક સાથે પાકની ફેરબદલી કરવાની યોજના કરો.
  • કંદનો નીચા તાપમાને અને સારા હવાઉજાશ વાળી જગ્યાએ સંગ્રહ કરો.